Advies thema's
Gratis levering
vanaf € 59 aankoop
- Scherpe prijzen
- Vlotte verzending
- Altijd een voucher voor korting of cadeau
“Al een aantal keer besteld en altijd in orde! Scherpe prijzen en snel geleverd. Heel tevreden!”
door Karel L
Uitstekend
4,7 gebaseerd op +20.000 reviews
De menopauze: vroeg of laat krijgt iedere vrouw ermee te maken. Toch kan de overgang er van persoon tot persoon helemaal anders uitzien. De ene merkt vooral dat haar menstruaties onregelmatiger worden, terwijl de andere plots wakker ligt door nachtzweten, opvliegers, stemmingswisselingen of een hoofd dat nét iets minder scherp lijkt te werken. Maar wanneer begint de menopauze eigenlijk? Welke symptomen horen bij de overgang? Hoelang duurt het en – minstens zo belangrijk – wat kan je zelf doen om overgangsklachten te verminderen? We zetten alles overzichtelijk voor je op een rij.
Inhoudstafel
In het kort
De menopauze is het moment waarop je 12 maanden niet meer gemenstrueerd hebt zonder andere medische oorzaak. De jaren rond dat moment noemen we de overgang. Die begint meestal met de perimenopauze, waarin de productie van onder andere oestrogeen verandert en je menstruatie onregelmatiger kan worden. Veelvoorkomende overgangsklachten zijn opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen en vaginale droogheid. Ook veranderingen in gewicht, concentratie en gewrichten worden vaak gemeld. Gezonde voeding, beweging en een goede slaaproutine kunnen helpen. Zijn de klachten hinderlijk? Dan kan je arts samen met jou bekijken of een hormonale of niet-hormonale behandeling geschikt is.
Wat is de menopauze?
We gebruiken het woord menopauze vaak voor de hele periode waarin overgangsklachten voorkomen. Strikt genomen is de menopauze echter één specifiek moment: je bent officieel in de menopauze wanneer je 12 opeenvolgende maanden niet meer ongesteld bent geweest, zonder dat daar een andere oorzaak voor is.
De periode vóór en rond dat moment heet de overgang. Tijdens deze jaren verandert de werking van de eierstokken en schommelen onder andere de oestrogeen- en progesteronspiegels. Daardoor kan je menstruatie veranderen en kunnen allerlei lichamelijke en mentale klachten ontstaan.
Waarom verandert je lichaam tijdens de overgang?
Je eierstokken produceren tijdens de overgang geleidelijk minder hormonen. Vooral de veranderingen in oestrogeen hebben invloed op verschillende delen van het lichaam. Denk maar aan je temperatuurregeling, botten, vagina en urinewegen.
Daarom beperkt de overgang zich lang niet altijd tot "niet meer ongesteld worden". Je kan de veranderingen op heel verschillende manieren merken.
Wist je dat?
De natuurlijke menopauze vindt bij de meeste vrouwen plaats tussen ongeveer 45 en 55 jaar. Het exacte moment verschilt sterk van vrouw tot vrouw.
Perimenopauze, menopauze en postmenopauze: wat is het verschil?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Toch betekenen ze niet helemaal hetzelfde.
Fase | Wat betekent het? | Wat kan je merken? |
|---|---|---|
Premenopauze | De periode vóór de overgang | Gewoonlijk nog een normale menstruatiecyclus |
Perimenopauze | De overgangsfase vóór de menopauze en tot 1 jaar na de laatste menstruatie | Onregelmatige menstruaties, opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen… |
Menopauze | Het moment dat wordt vastgesteld nadat je 12 maanden niet meer gemenstrueerd hebt | De menstruatie is definitief gestopt |
Postmenopauze | De periode na de menopauze | Sommige klachten verdwijnen, andere kunnen langer aanhouden |
De perimenopauze is dus vaak de periode waarin je de meeste veranderingen opmerkt. Je kan al overgangsklachten krijgen terwijl je nog gewoon menstrueert.
Wanneer begint de menopauze?
De natuurlijke menopauze vindt meestal plaats tussen 45 en 55 jaar. De gemiddelde leeftijd ligt rond 51 jaar. De overgang kan echter al enkele jaren eerder beginnen.
Er bestaat dan ook geen verjaardag waarop je lichaam plots besluit: "vanaf vandaag zijn we in de overgang."
Eerste symptomen van de overgang
Een veranderende menstruatiecyclus is vaak een van de eerste signalen. Bijvoorbeeld:
je menstruatie komt vroeger of later dan normaal;
je slaat af en toe een menstruatie over;
je bloedverlies wordt heviger of juist lichter;
je menstruatie duurt langer of korter;
je krijgt voor het eerst opvliegers of nachtzweten;
je slaap verandert;
je merkt meer stemmingswisselingen.
Heb je overgangsklachten terwijl je nog menstrueert? Dat kan dus perfect. Je hoeft niet te wachten tot je menstruatie volledig stopt om in de perimenopauze te zitten.
Vroege menopauze
Stopt je menstruatie veel vroeger dan verwacht, dan is het belangrijk om dit met je arts te bespreken. Een menopauze vóór 40 jaar wordt beschouwd als een premature menopauze. Een vroege of premature menopauze verdient medische opvolging, onder andere omdat oestrogeen een rol speelt bij de botgezondheid.
Wat zijn de symptomen van de menopauze?
Dé lijst met menopauzesymptomen bestaat eigenlijk niet. Sommige vrouwen hebben nauwelijks klachten, terwijl de overgang bij anderen een duidelijke invloed heeft op slaap, werk, sport, relaties en het dagelijkse leven.
Veelvoorkomende overgangsklachten zijn onder andere:
Klacht | Hoe kan je dit merken? |
|---|---|
Opvliegers | Plots een intens warmtegevoel, vaak in gezicht, hals en bovenlichaam |
Nachtzweten | 's Nachts hevig zweten en daardoor wakker worden |
Veranderende menstruatie | Onregelmatiger, meer of minder bloedverlies |
Slaapproblemen | Moeilijk inslapen, vaak wakker worden of vroeg ontwaken |
Stemmingsveranderingen | Prikkelbaarheid, somberheid of stemmingswisselingen |
Brain fog | Moeite met concentreren, dingen vergeten of minder scherp voelen |
Vaginale droogheid | Droog, branderig of geïrriteerd gevoel en soms pijn tijdens seks |
Veranderd libido | Minder – of soms juist meer – zin in seks |
Urinewegklachten | Vaker aandrang, urineverlies of terugkerende urineweginfecties |
Lichamelijke veranderingen | Onder meer verandering van lichaamsgewicht of lichaamssamenstelling |
Niet iedere klacht die rond je 45e of 50e ontstaat, wordt automatisch door de menopauze veroorzaakt. Vermoeidheid, somberheid en spier- of gewrichtsklachten kunnen bijvoorbeeld ook andere oorzaken hebben. Blijven klachten aanhouden of twijfel je? Bespreek ze dan met je arts.
Feit of fabel: de menopauze
Je bent pas in de overgang zodra je menstruatie stopt.
Onwaar
Overgangsklachten kunnen al jaren vóór je laatste menstruatie beginnen. Deze fase heet de perimenopauze.
Iedere vrouw krijgt hevige opvliegers.
Onwaar
Opvliegers komen vaak voor, maar lang niet iedereen heeft er evenveel last van. De aard en ernst van overgangsklachten verschillen sterk per persoon.
Vaginale droogheid kan ook na de menopauze blijven bestaan.
Waar
Niet alle klachten verdwijnen zodra de menopauze achter de rug is. Vaginale en urinewegklachten kunnen ook tijdens de postmenopauze blijven bestaan.
Je bent pas in de overgang zodra je menstruatie stopt.
Onwaar
Overgangsklachten kunnen al jaren vóór je laatste menstruatie beginnen. Deze fase heet de perimenopauze.
Iedere vrouw krijgt hevige opvliegers.
Onwaar
Opvliegers komen vaak voor, maar lang niet iedereen heeft er evenveel last van. De aard en ernst van overgangsklachten verschillen sterk per persoon.
Vaginale droogheid kan ook na de menopauze blijven bestaan.
Waar
Niet alle klachten verdwijnen zodra de menopauze achter de rug is. Vaginale en urinewegklachten kunnen ook tijdens de postmenopauze blijven bestaan.
Opvliegers en nachtzweten: wat kan je doen?
Een opvlieger komt vaak uit het niets. Plots krijg je het erg warm, vooral in je gezicht, hals en bovenlichaam. Je huid kan rood worden en je begint mogelijk te zweten. Gebeurt dat 's nachts, dan spreken we van nachtzweten.
Opvliegers en nachtzweten behoren tot de meest typische overgangsklachten.
Tips bij opvliegers
Een wonderknop bestaat helaas niet, maar deze kleine aanpassingen kunnen het comfortabeler maken:
draag verschillende dunne laagjes die je gemakkelijk kan uittrekken;
zorg voor een koele slaapkamer;
kies 's nachts voor luchtig beddengoed;
beweeg regelmatig;
stop met roken;
beperk alcohol als je merkt dat dit je klachten uitlokt;
let op of koffie of sterk gekruid eten bij jou een trigger vormt.
Tip: houd gedurende een paar weken kort bij wanneer je een opvlieger krijgt. Zo ontdek je soms verrassend snel persoonlijke triggers.
Slecht slapen, vermoeidheid en brain fog tijdens de overgang
"Ik ben moe, maar zodra ik in bed lig ben ik klaarwakker." Voor heel wat vrouwen is dit een herkenbaar onderdeel van de overgang.
Nachtzweten kan je slaap verstoren, maar slaapproblemen kunnen tijdens de perimenopauze ook op zichzelf voorkomen. Slechter slapen kan vervolgens weer bijdragen aan prikkelbaarheid, vermoeidheid en concentratieproblemen.
Wat is brain fog tijdens de menopauze?
Brain fog is geen officiële diagnose, maar een populaire omschrijving voor klachten zoals:
moeilijker concentreren;
woorden of namen even niet kunnen vinden;
vergeetachtigheid;
het gevoel minder scherp te zijn;
sneller afgeleid zijn.
Dat kan behoorlijk frustrerend zijn – zeker wanneer je agenda ondertussen gewoon verwacht dat je op volle snelheid blijft draaien.
Beter slapen tijdens de overgang
Probeer vooral je slaap zo weinig mogelijk extra tegen te werken:
Sta zoveel mogelijk rond hetzelfde uur op.
Beweeg regelmatig overdag.
Houd je slaapkamer koel als je last hebt van nachtzweten.
Beperk alcohol vlak voor het slapengaan.
Bouw 's avonds bewust een rustmoment in.
Blijven de slaapproblemen je dagelijks functioneren beïnvloeden? Bespreek ze dan met je arts.
Menopauze en gewichtstoename
"Kom je automatisch bij tijdens de menopauze?" Het is een van de meest gestelde vragen over de overgang.
Gewichtstoename komt tijdens de perimenopauze en menopauze vaak voor. Ook kan de vetverdeling veranderen, waarbij meer vet zich rond de buik verzamelt.
Dat betekent niet dat één hormoon alle schuld draagt. Ook ouder worden, veranderingen in spiermassa, beweging, slaap, eetgewoonten en andere leefstijlfactoren spelen mee.
Wat helpt om je gewicht gezond te houden?
Focus liever op gewoontes die je kan volhouden dan op een streng "menopauzedieet":
beweeg dagelijks;
combineer conditietraining met krachttraining;
eet voldoende groenten, fruit, volkorenproducten en eiwitrijke voedingsmiddelen;
beperk sterk bewerkte voeding;
let op alcohol;
geef ook slaap voldoende aandacht.
Goed om te weten: krachttraining is in deze levensfase extra interessant. Niet alleen vanwege je energieverbruik, maar vooral omdat je spiermassa en botten er baat bij hebben.
Vaginale droogheid en intimiteit tijdens de menopauze
Een onderwerp waar nog te weinig over gesproken wordt: vaginale droogheid. Door lagere oestrogeenspiegels kunnen de weefsels in en rond de vagina veranderen. Dat kan zorgen voor droogheid, irritatie, jeuk of een branderig gevoel. Seks kan daardoor minder comfortabel of zelfs pijnlijk worden. Ook urinewegklachten kunnen vaker voorkomen. Gelukkig hoef je daar niet gewoon mee te leren leven.
Wat helpt tegen vaginale droogheid?
Bij milde klachten kunnen vaginale moisturizers helpen om de vagina langduriger te hydrateren. Een glijmiddel vermindert dan weer wrijving tijdens seks.
Kies producten die specifiek bedoeld zijn voor vaginaal gebruik. Geparfumeerde zeep, vaginale douches en gewone bodylotions kunnen juist extra irritatie veroorzaken.
Zijn de klachten hardnekkig? Dan kan een arts onder andere lokale vaginale oestrogenen overwegen. Die worden specifiek gebruikt bij klachten zoals vaginale droogheid en irritatie.
Wat kan je zelf doen tegen overgangsklachten?
Je hormonen kan je niet met een boodschappenlijstje of een ochtendwandeling "in balans brengen". Een gezonde leefstijl kan wél helpen om je algemene gezondheid te ondersteunen en sommige overgangsklachten beter hanteerbaar te maken.
🏃♀️ 1. Blijf bewegen
Probeer zowel conditie als spierversterkende oefeningen in je week te verwerken. Bewegen ondersteunt je spieren, botten, gewicht en algemene gezondheid.
🥗 2. Eet gevarieerd
Denk aan groenten, fruit, volkorenproducten, gezonde vetten en voldoende eiwitten. Ook calcium en vitamine D verdienen aandacht voor het behoud van gezonde botten.
🦴 3. Geef je botten extra aandacht
Na de menopauze versnelt het verlies van botmassa doordat de oestrogeenspiegels lager zijn. Beweging, niet roken en voldoende calcium en vitamine D blijven daarom belangrijk.
Ontdek hier de symptomen van osteoporose.
😴 4. Maak slaap belangrijk
Een goede nachtrust lost de overgang niet op, maar chronisch slaaptekort maakt een zware periode zelden gemakkelijker. Probeer daarom een regelmatig slaapritme aan te houden en pak hinderlijk nachtzweten aan.
🚭 5. Rook niet en beperk alcohol
Niet roken en alcohol beperken passen binnen de algemene leefstijladviezen tijdens de menopauze. Roken kan overgangsklachten bovendien verergeren.
Hormoontherapie bij de menopauze: wat is het?
Heb je veel last van opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen of vaginale klachten? Dan kan je met je arts bespreken of hormoontherapie, ook wel hormoonsubstitutietherapie (HST) genoemd, geschikt is voor jou.
Bij hormoontherapie worden hormonen aangevuld waarvan je lichaam tijdens de overgang minder aanmaakt. De behandeling kan verschillende overgangsklachten verminderen en helpt daarnaast om botverlies tegen te gaan.
Type behandeling | Wanneer gebruikt? | Goed om te weten |
|---|---|---|
Oestrogeen | Voor algemene overgangsklachten zoals opvliegers en nachtzweten | Kan onder andere als tablet, pleister, gel of spray worden gebruikt |
Oestrogeen + progestageen | Meestal wanneer je je baarmoeder nog hebt | Progestageen beschermt het baarmoederslijmvlies |
Lokaal vaginaal oestrogeen | Bij vaginale droogheid, irritatie en bepaalde urinewegklachten | Werkt vooral plaatselijk en niet tegen bijvoorbeeld opvliegers |
Hormoontherapie is niet voor iedereen hetzelfde. Welke behandeling geschikt is, hangt onder andere af van je klachten, leeftijd, medische voorgeschiedenis en persoonlijke risicofactoren. Bespreek de voordelen en mogelijke risico's daarom altijd met je arts.
💡 Goed om te weten: Heb je vooral last van vaginale droogheid of pijn bij het vrijen? Dan hoeft een behandeling niet noodzakelijk gericht te zijn op klachten in het hele lichaam. Lokaal vaginaal oestrogeen kan specifiek voor deze klachten worden gebruikt.
Vitamines en supplementen tijdens de menopauze
"Welke vitamines heb ik nodig tijdens de menopauze?" is een veelgestelde vraag. Een supplement is geen wondermiddel tegen de overgang, maar bepaalde voedingsstoffen verdienen tijdens deze levensfase wel extra aandacht. Wie zoekt naar supplementen voor de menopauze komt al snel een hele reeks ingrediënten tegen. Van soja-isoflavonen en rode klaver tot zwarte zilverkaars, salie en teunisbloemolie: de keuze is groot.
Maar waarvoor worden deze ingrediënten eigenlijk gebruikt? En minstens even belangrijk: zijn ze voor iedereen geschikt?
Onderstaande tabel geeft je een handig overzicht.
Ingrediënt | Waarom gebruikt tijdens de menopauze? | Belangrijk om te weten |
|---|---|---|
Soja-isoflavonen | Isoflavonen zijn fyto-oestrogenen: plantaardige stoffen met een oestrogeenachtige werking. Ze worden vaak verwerkt in supplementen voor opvliegers en andere overgangsklachten. | De werkzaamheid tegen overgangsklachten is niet overtuigend aangetoond. Supplementen met soja-isoflavonen worden afgeraden bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad. |
Rode klaver | Bevat eveneens isoflavonen en wordt vooral gebruikt in producten gericht op opvliegers en nachtzweten. | Door de oestrogeenachtige activiteit wordt rode klaver afgeraden bij (een voorgeschiedenis van) borstkanker. |
Zwarte zilverkaars | Ook bekend als black cohosh of Cimicifuga. Wordt gebruikt in supplementen tegen onder andere opvliegers en nachtzweten. | Het wetenschappelijke bewijs voor de werking is beperkt en er zijn meldingen van bijwerkingen, waaronder leverproblemen. Vraag bij borstkanker of een hormoongevoelige aandoening eerst medisch advies. |
Salie | Komt voor in supplementen die zich vooral richten op overmatig zweten en opvliegers. | De onderbouwing voor de werking bij overgangsklachten is beperkt. Controleer bij medicatie of een medische voorgeschiedenis altijd of het product geschikt is. |
Teunisbloemolie | Wordt traditioneel gebruikt bij uiteenlopende vrouwelijke klachten en komt ook voor in producten voor de overgang. | Er is onvoldoende sterk bewijs dat teunisbloemolie overgangsklachten zoals opvliegers daadwerkelijk vermindert. |
Sint-janskruid | Wordt soms gebruikt bij stemmingsklachten. | Kan belangrijke wisselwerkingen hebben met geneesmiddelen. Bij gebruik van onder andere tamoxifen is extra voorzichtigheid nodig. Niet op eigen houtje combineren met medicatie. |
Vitamine D | Ondersteunt het behoud van normale botten en de normale werking van de spieren. | Vooral interessant vanuit de algemene botgezondheid; het is geen behandeling tegen opvliegers of de menopauze zelf. |
Calcium | Draagt bij tot de instandhouding van normale botten. | Probeer voldoende calcium in de eerste plaats via je voeding binnen te krijgen. Een supplement is niet automatisch voor iedereen nodig. |
Magnesium | Wordt regelmatig toegevoegd aan voedingssupplementen voor vrouwen tijdens de menopauze. | Magnesium heeft verschillende normale lichaamsfuncties, maar beschouw het niet als een bewezen behandeling tegen de menopauze zelf. |
🎀 Menopauze en borstkanker
Heb je borstkanker of heb je in het verleden borstkanker gehad? Dan is niet elk supplement tegen overgangsklachten geschikt. Sommige producten bevatten stoffen met een hormonale of oestrogeenachtige werking of kunnen een wisselwerking hebben met je behandeling. Bespreek bij twijfel je keuze met je arts, oncoloog of apotheker.
Er bestaan ook hormoonvrije alternatieven. Zo kan je kiezen voor hormoonvrije supplementen voor de menopauze die geen hormonale werking hebben. Heb je vooral last van vaginale droogheid of ongemak bij het vrijen? Dan kan een hormoonvrij glijmiddel of hydraterende vaginale gel een optie zijn.
💡 Wist je dat? Fyto-oestrogenen zijn plantaardige stoffen die qua structuur of werking overeenkomsten vertonen met oestrogeen. Je vindt ze onder andere in soja en rode klaver. Dat iets plantaardig is, betekent dus niet automatisch dat het geen hormonale werking kan hebben.
Supplementen tijdens de overgang
Iedere overgang is anders. Daarom bestaat er ook niet één supplement dat bij iedereen past. Wil je je voeding gericht aanvullen tijdens deze levensfase? Hieronder vind je een selectie producten voor vrouwen tijdens de overgang. Kijk altijd naar de samenstelling en kies in functie van je persoonlijke behoeften. Twijfel je of gebruik je geneesmiddelen? Vraag dan advies aan je apotheker. ca
Wanneer ga je best naar de dokter?
Overgangsklachten zijn heel normaal, maar dat betekent niet dat je er zomaar mee moet blijven rondlopen. Bespreek je klachten met je huisarts of gynaecoloog wanneer ze je dagelijkse leven, slaap, werk of welzijn sterk beïnvloeden.
Neem ook contact op met een arts wanneer:
je klachten erg hevig zijn of plots sterk veranderen;
je vermoedt dat je al voor je 40e in de overgang bent;
je vaak last hebt van urineweginfecties of ernstige vaginale klachten;
je pijn of andere klachten hebt waarvan je niet zeker weet of ze met de menopauze te maken hebben;
je wilt weten of hormoontherapie voor jou geschikt is;
je na 12 maanden zonder menstruatie opnieuw vaginaal bloedverlies krijgt.
⚠️ Belangrijk: vaginaal bloedverlies nadat je 12 maanden niet meer gemenstrueerd hebt, laat je altijd beoordelen door een arts.
Advies nodig?
De overgang is voor iedereen anders. Misschien wil je weten welk supplement bij je past, zoek je iets bij vaginale droogheid of heb je vragen over vitamines en mineralen tijdens de menopauze.
Onze apothekers helpen je graag verder met persoonlijk advies. Zo hoef je niet zelf je weg te zoeken tussen alle producten en informatie over de menopauze.
Veelgestelde vragen over de menopauze
Wat zijn de eerste symptomen van de overgang?
De eerste symptomen van de overgang verschillen per persoon. Vaak wordt de menstruatie eerst onregelmatiger. Andere mogelijke eerste overgangsklachten zijn opvliegers, nachtzweten, slechter
Op welke leeftijd begint de menopauze?
De overgang vindt meestal plaats tussen 45 en 55 jaar. De menopauze zelf – je laatste menstruatie – vindt gemiddeld rond de leeftijd van 51 jaar plaats. De perimenopauze kan al enkele jaren eerder beginnen.
Hoe weet je of je in de menopauze zit?
Officieel spreek je van de menopauze wanneer je 12 opeenvolgende maanden niet meer gemenstrueerd hebt, zonder een andere medische oorzaak. De periode vóór dat moment wordt de perimenopauze genoemd.
Wat is het verschil tussen de overgang en de menopauze?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet exact hetzelfde. De menopauze is het moment van je laatste menstruatie, achteraf vastgesteld wanneer je 12 maanden niet meer hebt gemenstrueerd. De overgang is de bredere periode rond de menopauze waarin je hormoonspiegels veranderen en klachten kunnen ontstaan.
Hoelang duurt de overgang?
Dat verschilt sterk van persoon tot persoon. Overgangsklachten kunnen meerdere jaren aanhouden en kunnen in de loop van de tijd veranderen. Sommige vrouwen hebben relatief kort klachten, terwijl ze bij anderen veel langer aanwezig blijven.
Wat zijn de meest voorkomende symptomen van de menopauze?
Veelvoorkomende overgangsklachten zijn; opvliegers, nachtzweten, een verander menstruatiepatroon, slaapproblemen, stemmingswisselingen, vaginale droogheid, minder zin in seks, concentratieproblemen of brain fog, urinewegklachten.
Kom je aan tijdens de menopauze?
Gewichtstoename komt rond de menopauze regelmatig voor, maar hormonen zijn niet de enige factor. Ook leeftijd, spiermassa, voeding, beweging en slaap spelen een rol. Bovendien kan de vetverdeling veranderen, waardoor meer vet zich rond de buik ophoopt.
Wanneer ben je door de menopauze heen?
Wanneer je 12 maanden niet meer hebt gemenstrueerd, ben je officieel voorbij de menopauze en bevind je je in de postmenopauze. Dat betekent niet automatisch dat alle overgangsklachten meteen verdwijnen. Sommige klachten kunnen nog een tijd aanhouden.
Kan je nog zwanger worden tijdens de overgang?
Ja. Tijdens de perimenopauze kan er nog een eisprong plaatsvinden, ook wanneer je menstruaties onregelmatig zijn. Zwangerschap is dus nog mogelijk. Bespreek met je arts wanneer je veilig met anticonceptie kunt stoppen.
Wat helpt tegen opvliegers?
Luchtige kleding, een koele slaapkamer en het herkennen van persoonlijke triggers kunnen helpen om opvliegers beter hanteerbaar te maken. Heb je veel of zeer hinderlijke opvliegers, bespreek dan met je arts welke behandelingen mogelijk zijn.